İçindekiler
Matbaa İş Güvenliği
Matbaa sektörü insanlar ve devletler için son derece önemlidir. Çünkü matbaalar yazılı basının ve bununla birlikte birçok farklı yazılı materyalin ortay acıkmasını ve insanlara ulaşmanın temel adımlarını atmaktadır. Bununla birlikte matbaanın tarihi de oldukça eskidir.
Matbaa ile birlikte birçok okunmamış ya da okunamamış olan el yazmaları dini kitaplar ve normal kitaplar çoğaltılmış ve bütün insanların bunları rahatça okuyabileceği bir düzeye getirmiştir. Bu sayede insanlar günden güne daha çok okumuş ve yıllar geçtikçe kendilerini daha çok geliştirerek son derece bilinçli toplumlar ortaya çıkmasına da yardımcı olunmuştur. Bu sebeple matbaa oldukça önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte her ne kadar günümüzde dijital bir dönem yaşanıyor olsa da hala matbaaların önemi sürekli olarak devam etmektedir.
Sadece dijital kitaplar ve dergiler olmamakla birlikte birçok insan hala matbaa aracılığı ile basılmış olan kitap ve dergilere olan sevgisini kaybetmemektedir. Bununla birlikte matbaa sektörü sadece bu anlamda hizmet vermez aynı zamanda birçok afiş ve broşür benzeri ya da davetiye gibi şeyler de basarak hayatını devam ettirir bu sebeple bu tür materyaller insanlar için asla eskimediğinden dolayı matbaanın yaptığı bazı ürünler de matbaalar gibi eskimeyecektir.
Matbaa İş Sağlığı ve Güvenliği
Matbaa sektöründe iş sağlığı ve güvenliği; baskı makineleri, kesim ekipmanları, kimyasal maddeler, solventler, mürekkepler, kağıt istifleri, gürültü ve ergonomik çalışma koşulları birlikte değerlendirilerek yürütülmelidir.
Baskı, kesim, ciltleme ve paketleme makinelerinde döner ve hareketli parçalar; sıkışma, kesilme ve uzuv yaralanması riski oluşturabilir. Makine koruyucularının yerinde olması, acil durdurma sistemlerinin çalışması ve bakım sırasında ekipmanın güvenli şekilde devre dışı bırakılması önemlidir.
Mürekkep, solvent, temizleme kimyasalları ve diğer yardımcı maddelerin kullanıldığı alanlarda çalışanların kimyasal maruziyeti dikkate alınmalıdır. Ürünlerin etiketli ve uygun koşullarda saklanması, güvenlik bilgi formlarının erişilebilir olması ve yeterli havalandırmanın sağlanması gerekir.
Kağıt ruloları, istifler ve diğer ağır malzemelerin taşınması sırasında ezilme, düşme ve ergonomik zorlanma riskleri oluşabilir. Malzeme depolama düzeni, kaldırma ve taşıma yöntemleri güvenli şekilde planlanmalıdır.
Matbaa ortamında gürültü, toz, yetersiz aydınlatma, kaygan zeminler ve yangın yükü de ayrıca değerlendirilmelidir. Özellikle yanıcı kimyasalların bulunduğu alanlarda yangın önleme tedbirleri ve acil durum düzenlemeleri işyerinin gerçek koşullarına göre oluşturulmalıdır.
ENGİN OSGB, matbaa ve baskı sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği, risk değerlendirmesi, çalışan eğitimleri ve saha denetimi süreçlerinin yürütülmesine destek sağlar.
Matbaa Risk Analizi
Matbaa işletmelerinde risk değerlendirmesi; baskı, kesim, ciltleme, laminasyon, paketleme, temizlik ve bakım işlemleri ayrı ayrı ele alınarak yapılmalıdır. Kullanılan makineler, kimyasal maddeler, kağıt ve ruloların depolanması ile çalışma ortamındaki yangın yükü başlıca risk alanlarını oluşturur.
Makine ve Ekipman Riskleri
Baskı makineleri, kesim makineleri, giyotinler, ciltleme ve paketleme ekipmanlarında döner parçalar, sıkışma noktaları ve kesici yüzeyler ciddi yaralanma riski oluşturabilir. Koruyucuların yerinde olması, acil durdurma sistemlerinin çalışması ve bakım sırasında enerjinin güvenli şekilde kesilmesi önemlidir.
Kimyasal Madde Riskleri
Mürekkepler, solventler, temizleme kimyasalları ve yardımcı ürünlerin kullanımı sırasında solunum, cilt ve göz teması riski oluşabilir. Ürünlerin uygun kaplarda ve etiketli şekilde saklanması, dökülme risklerinin kontrol edilmesi ve yeterli havalandırmanın sağlanması gerekir.
Yangın ve Patlama Riskleri
Kağıt, karton, ambalaj malzemeleri ve bazı kimyasal ürünler işyerindeki yangın yükünü artırabilir. Yanıcı maddelerin depolanması, elektrik tesisatı, sıcak yüzeyler ve olası tutuşturucu kaynaklar birlikte değerlendirilmelidir.
Elle Taşıma ve Depolama Riskleri
Kağıt ruloları, istifler, kalıplar ve diğer ağır malzemelerin taşınması sırasında ezilme, sıkışma ve kas-iskelet sistemi zorlanmaları oluşabilir. Depolama alanlarının düzeni, raf güvenliği ve kaldırma ekipmanlarının kullanımı bu nedenle önemlidir.
Fiziksel ve Ergonomik Riskler
Gürültü, yetersiz aydınlatma, uzun süre ayakta çalışma, tekrarlayan hareketler ve uygunsuz çalışma pozisyonları çalışan sağlığını etkileyebilir. İş istasyonları ve çalışma düzeni ergonomik riskleri azaltacak şekilde planlanmalıdır.
Risk değerlendirmesi sonucunda alınacak önlemlerde öncelik tehlikenin ortadan kaldırılması veya kaynağında azaltılması olmalı; teknik tedbirler, güvenli çalışma yöntemleri, eğitim ve gerekli kişisel koruyucu donanımlar birlikte uygulanmalıdır.
Matbaa İş Güvenliği Eğitimi
Matbaa çalışanlarına verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, işyerinde kullanılan makineler, kimyasal maddeler ve çalışma yöntemleri dikkate alınarak planlanmalıdır. Baskı, kesim, ciltleme, paketleme ve bakım faaliyetlerinde karşılaşılan riskler çalışanlara işin niteliğine uygun şekilde aktarılmalıdır.
Eğitimlerde özellikle baskı ve kesim makinelerindeki sıkışma ve kesilme riskleri, makine koruyucuları, acil durdurma sistemleri, bakım sırasında enerjinin güvenli şekilde kontrol altına alınması ve ekipmanların doğru kullanımı üzerinde durulmalıdır.
Mürekkep, solvent ve temizleme kimyasallarıyla çalışan personele ürün etiketleri, güvenli kullanım, uygun depolama, dökülme durumunda izlenecek yöntemler ve gerekli kişisel koruyucu donanımlar hakkında bilgi verilmelidir.
Kağıt ruloları ve ağır malzemelerin taşınması, yangın güvenliği, işyeri düzeni, gürültü, ergonomik çalışma ve acil durum uygulamaları da işyerindeki gerçek risklere göre eğitim içeriğine dahil edilmelidir.
Yeni işe başlayan çalışanlarda, görev veya ekipman değişikliğinde ve işyerindeki risklerde önemli değişiklik olduğunda eğitim ve bilgilendirmeler ihtiyaç doğrultusunda güncellenmelidir.
Matbaa Sektöründe Mesleki Eğitimleri
- matbaa işçisi Belgesi
- Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Baskı Öncesi Belgesi
- Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Web Ofset Baskı Belgesi
- Tehlikeli Ve Çok Tehlikeli İşlerde Baskı Sonrası Belgesi
Matbaa Sağlık Raporu
Matbaa sektöründe çalışanların sağlık gözetimi; yaptıkları iş, kullandıkları makineler ve maruz kalabilecekleri kimyasal ve fiziksel etkenler dikkate alınarak planlanmalıdır. Mürekkep, solvent, temizleme kimyasalları, gürültü, toz, tekrarlayan hareketler ve elle taşıma işleri sağlık değerlendirmesinde göz önünde bulundurulabilir.
Baskı, kesim ve ciltleme makineleriyle çalışan personelde gürültü ve ergonomik zorlanmalar; kimyasal ürünlerle çalışanlarda ise cilt, göz ve solunum yoluyla maruziyet ihtimali ayrıca değerlendirilmelidir.
Uzun süre ayakta çalışma, tekrarlayan el ve kol hareketleri, kağıt veya malzeme taşıma işleri kas-iskelet sistemi açısından risk oluşturabilir. Çalışma düzeni ve iş yükü, sağlık gözetimi planlanırken dikkate alınmalıdır.
İşyeri hekimi, çalışanın görevini ve işyerindeki riskleri değerlendirerek gerekli muayene ve tetkikleri belirler. Sağlık gözetimi yalnızca işe girişte değil, mevzuatın ve işyerindeki risklerin gerektirdiği durumlarda çalışma süresince de devam ettirilmelidir.
Amaç, çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve işle ilişkili sağlık risklerinin mümkün olduğunca erken fark edilmesidir.
Matbaa Kişisel Koruyucu Donanım
Matbaa sektöründe kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar; yapılan iş, kullanılan makine ve kimyasal maddeler ile risk değerlendirmesinde belirlenen tehlikelere göre seçilmelidir. Baskı, kesim, ciltleme, temizlik ve bakım işlemleri farklı koruyucu ihtiyaçları doğurabilir.
Kişisel koruyucu donanım, makine koruyucuları, havalandırma, güvenli çalışma yöntemleri ve diğer teknik tedbirlerin yerine geçmez. Öncelik tehlikenin ortadan kaldırılması veya kaynağında azaltılmasıdır.
Matbaa İşlerinde Kullanılabilecek KKD Örnekleri
- Kesilme ve mekanik risklere uygun koruyucu eldiven
- Kimyasal ürün kullanımında ürüne ve riske uygun eldiven
- Sıçrama riski bulunan işlerde göz veya yüz koruyucu
- Koruyucu iş ayakkabısı
- Gürültülü çalışma alanlarında uygun kulak koruyucu
- Risk değerlendirmesi gerektiriyorsa uygun solunum koruyucu
- Bakım ve özel çalışma koşullarında işe uygun diğer koruyucu ekipmanlar
Kimyasal maddelerle çalışmada kullanılacak koruyucular ürünün özellikleri ve güvenlik bilgileri dikkate alınarak belirlenmelidir. Kullanılan KKD’nin doğru takılması, temizliği, bakımı ve gerektiğinde yenilenmesi konusunda çalışanlara bilgi verilmelidir.
Matbaa OSGB Hizmetleri
Matbaa ve baskı sektöründe iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri; kullanılan baskı ve kesim makineleri, kimyasal maddeler, kağıt ve diğer malzemelerin depolanması, çalışanların görevleri ve işyerinin fiziksel koşulları dikkate alınarak planlanmalıdır.
İş güvenliği uzmanı tarafından yapılan saha incelemelerinde makine koruyucuları, acil durdurma sistemleri, elektrik tesisatı, kimyasal madde depolama alanları, havalandırma, yangın güvenliği, kağıt ve malzeme istifleri, çalışma alanı düzeni ve kişisel koruyucu donanım kullanımı gibi konular değerlendirilebilir.
Baskı, kesim, ciltleme ve bakım faaliyetlerinde tespit edilen uygunsuzlukların kayıt altına alınması ve düzeltici faaliyetlerin takip edilmesi önemlidir. Özellikle makinelerin bakım ve temizlik işlemlerinde güvenli çalışma yöntemlerinin uygulanması gerekir.
İşyeri hekimliği hizmetlerinde çalışanların kimyasal maddeler, gürültü, toz, ergonomik zorlanmalar ve diğer işyeri risklerine maruziyetleri dikkate alınarak sağlık gözetimi planlanır.
Risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan eğitimleri, saha denetimleri ve gerekli İSG dokümantasyonu işyerinin gerçek çalışma koşullarına göre hazırlanmalıdır. İş ekipmanlarının periyodik kontrolleri ve gerekli ortam ölçümleri ise kullanılan ekipman ve maruziyetlere göre yetkili kişi veya kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmelidir.
ENGİN OSGB; matbaa, baskı, ciltleme ve benzeri faaliyetlerde bulunan işletmelere iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği, diğer sağlık personeli hizmetleri, risk değerlendirmesi, eğitim, saha denetimi ve İSG süreçlerinin takibi konularında destek sağlar.
